Khoảng 160000 lao động tham gia vào ngành trồng thuốc lá tại Việt Nam

Điều kiện thời tiết khí hậu tại Việt Nam rất phù hợp cho việc trồng cây thuốc lá, và việc trồng cây thuốc lá mang lại lợi ích cao hơn so với các loại cây trồng ngắn ngày khác.

Cây thuốc lá là cây có cùng họ với các loài thực vật khác như cà chua, khoai tây, hồ tiêu, cà tím. Là một loài cây trồng dễ thích nghi và có thể được trồng ở vĩ độ từ 50° vĩ độ Bắc đến 40° vĩ độ Nam. Cây thuốc lá rất phù hợp cho việc trồng thâm canh theo hướng có lợi cho môi trường; một số hoa màu được trồng sau vụ thuốc lá sẽ phát triển tốt, chẳng hạn như ngô.

Các loại thuốc lá

Thông thường một vụ trồng cây thuốc lá đến thời điểm thu hoạch là 180 ngày và sau đó có thể canh tác quay vòng các loại nông sản khác như lúa gạo, ngô, vừng và mía. Ở Việt Nam có ba loại cây thuốc lá được trồng và canh tác đó là loại flue cured virginia (FCV); thân to; và loại chịu nắng, trong đó FCV chiếm khoảng 60% đến 70% tổng sản lượng. Để biết thêm về các loại thuốc lá được sử dụng để sản xuất thuốc lá điếu xin tham khảo thêm ở trang Sản phẩm thuốc lá. Các địa bàn canh tác cây thuốc lá tập trung chủ yếu ở các tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn tại khu vực phía Bắc; các tỉnh Đà Nẵng, Gia Lai và Dak Lak tại khu vực miền Trung, tại Ninh Thuận khu vực cao nguyên, và Tây Ninh tại khu vực phía Nam.

Công tác gieo trồng

Một gam hạt giống có khoảng 12,000 hạt - độ mịn nhìn như cà phê hòa tan. Hạt giống rất nhỏ do đó phải được gieo trên hệ thống ruộng nền được bảo vệ trong thời gian 60 ngày trước khi mang ra trồng trên đồng ruộng. Sau một vài tuần phần đất quanh cây giống đã ổn định để bảo vệ và tạo điều kiện để cây giống phát triển hệ thống rễ. Sau khoảng hai tháng phải tỉa một số lá phía trên và hoa để cây tập nuôi một số lá còn lại tương tự như tỉa cà chua. Theo thời gian khi cây sinh trưởng và phát triển người nông dân phải đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp và thường xuyên theo dõi tình trạng sâu bệnh.

Thu hoạch

Trừ một số nước thu hoạch bằng máy như Mỹ, nông dân thường phải thu hoạch bằng tay, bằng cách lần lượt hái từ hai đến bốn lá ở mỗi cây từ dưới lên trên khi lá đạt đến độ chín và như vậy thời gian thu hoạch sẽ kéo dài từ hai đến bốn tháng. Đối với giống FCV điển hình, người nông dân Việt Nam trên diện tích nửa héc-ta có thể trồng khoảng từ 22,000 đến 23,000 cây và mỗi cây cho thu hoạch từ 22 đến 24 lá. Với diện tích canh tác nhỏ cũng có thể cho thu nhập cao. British American Tobacco có thể hỗ trợ bằng cách cung cấp giống, phân bón và hướng dẫn kĩ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản sản phẩm thu hoạch cũng như các loại nông sản khác.

Sơ chế

Quá trình sơ chế trong nhà kho được thiết kế đặc biệt có năng suất cao

Sơ chế là một quá trình được kiểm soát cẩn thận để có được lá, cọng lá, màu sắc và chất lượng chung đạt yêu cầu của từng loại lá thuốc cụ thể. Trong quá trình sơ chế, tinh bột của lá sẽ chuyển thành đường, màu xanh lá biến mất và lá thuốc sẽ chuyển dần thành màu vàng nhạt đến vàng, cam rồi nâu, giống như lá mùa thu.

Có bốn phương pháp sơ chế chính, trong đó tại Việt Nam thường sử dụng phương pháp sấy bằng không khí nóng qua hệ thống truyền nhiệt:

Phơi gió: Loại thuốc lá được phơi gió như thuốc lá Burley, sẽ được treo ở những nhà kho thông gió, không cần dùng hơi nóng, chỉ để khô tự nhiên cho đến khi lá đạt đến màu nâu sáng đến màu nâu. Ở thời điểm này, gần như không còn hàm lượng đường nào trong lá.

Sấy bằng không khí nóng qua hệ thống truyền nhiệt: Nhiệt được đưa vào lò sấy qua hệ thống ống truyền nhiệt từ một bầu lò bên ngoài giống như các bộ tản nhiệt được nối với hệ thống sưởi trung tâm. Hơi nóng được kiểm soát sẽ tạo điều kiện cho lá thuốc chuyển dần thành màu vàng/cam ở mức độ đã được ấn định. Lúc này lá thuốc có chứa một lượng đường cao. Thuốc lá vàng sấy Virginia là loại thuốc lá sấy bằng không khí nóng qua hệ thống truyền nhiệt.

Phơi nắng: Lá thuốc được trải trên giá và đem phơi nắng. Toàn bộ quá trình này mất khoảng từ 12 đến 30 ngày. Nhiệt độ trực tiếp của mặt trời sẽ ấn định màu của lá thuốc từ vàng đến cam với hàm lượng đường cao. Thuốc lá Oriental có ưu điểm vượt trội nhất trong số những loại thuốc lá được phơi nắng.

Sấy trực tiếp trên lửa: Sấy trực tiếp bằng lửa có thao tác giống như chế biến món thịt hun khói. Những bụi cây nhỏ được đốt bên dưới các lá thuốc, bằng cách này sẽ làm khô lá thuốc và tạo ra hương thơm có mùi khói.

Sau khi sấy, nông dân sẽ phân loại lá thuốc theo vị bộ, chất lượng và màu sắc lá, rồi đóng gói thành từng kiện từ 30-50kg. Sau đó, nông dân mang những kiện hàng này đi bán.

Chế biến

Phân loại lá thuốc lá để bán đấu giá hoặc mang đi bán

Sau quá trình sơ chế, lá thuốc đã được sấy sẽ được chế biến tại Nhà máy Chế Biến Tách Cọng Lá (GLT), tại Việt Nam có ba nhà máy đó là Công ty Liên doanh Ngân Sơn, Công ty Thuốc lá Đà Nẵng và Công ty Liên doanh Hoa Việt. Trong quá trình chế biến, thuốc lá sẽ phải trải qua hàng loạt các công đoạn kiểm tra chất lượng và bất kỳ vật lạ nào còn sót lại đều bị loại bỏ và hàm lượng ẩm của nguyên liệu được đảm bảo ở mức an toàn. Lá thuốc đã qua chế biến sẽ được đóng vào những thùng bìa cứng 200 kg để đưa đến nơi sản xuất.