Sách Khoa Học Khí quyển và Hải dương

Các loại Sét

TTO - Sét “phổ biến”, hay sét sọc, ít hay nhiều là một đường đơn lẻ trải dài đến mặt đất. Chớp phân nhánh có nhiều đường, hay nhánh, dẫn đến mặt đất. Các tia sáng cũng có thể xuất hiện từ một đám mây này đến một đám mây khác, hay trong cùng một đám mây.

 

Lửa St. Elmo là một sự phóng điện dạng bó xuất hiện quanh kim loại và các vật thể dẫn điện khác ngay trước khi một tia sét bật ra. Người ta thường thấy nó tại các đỉnh cây, các tòa nhà, và cột buồm của tàu. Có thể các vật cao này hút sự tập trung của điện tích dương.

Sét cầu là một trái cầu sặc sỡ lơ lửng qua không khí như một đĩa bay. Nó vẫn là một hiện tượng huyền bí.

Đôi khi vào những buổi tối hè, chúng ta thấy những tia sáng im tĩnh gọi là chớp sáng phát ra tia sáng trên khắp bầu trời. Đây thực ra là những sự bức xạ của ánh sáng do những cơn bão ở rất xa tạo ra. Những cơn bão tạo ra chớp sáng ở xa đến nỗi chúng ta không thể thấy được các chớp điện riêng rẽ hay nghe thấy tiếng sấm kèm theo.

Những chớp điện nhỏ không tạo ra tiếng sấm nào do dòng điện hình thành chỉ đến một trị số rất thấp. Kết quả là, áp suất quá thấp đến nỗi không thể tạo ra sóng âm cấu thành tiếng sấm nổ.

Sấm

Khi tia chớp xuất hiện, năng lượng tỏa ra làm nóng bầu không khí mà nó đi qua, và không khí đột ngột nở ra. Điều này khiến cho sóng áp suất di chuyển ra ngoài và gây ra một cảm giác âm. Tiếng sấm rền kéo dài từ một chớp điện đơn có thể kéo dài khoảng 300m một giây.

Do đó, nếu một chớp điện của một đám mây cao 1,6km đánh gần bạn, thì âm thanh đầu tiên xuất hiện tại điểm cuối của chớp điện, có lẽ cách đó ít hơn 90m. Sau đó, dần dần các sóng âm từ những phần cao hơn của tia sáng đến tai bạn. Vài giây sau âm thanh đầu tiên, những ân thanh từ đầu của chớp điện xuất hiện.

Do một chớp điện điển hình đi theo một đường không đều nên có thể có những thay đổi đột ngột về đặc tính của sóng âm. Điều này gây ra hiệu ứng vang rền. Tiếng vang từ các ngọn đồi và những tòa nhà có thể kéo dài các hiệu ứng âm này.

Kiến thức của chúng ta về tốc độ của âm cho chúng ta một phương pháp đơn giản xác định khoảng cách gần đúng của một tia chớp sáng. Khi bạn thấy một tia sáng, hãy bắt đầu đếm giây: “một trăm lẻ một, một trăm lẻ hai, một trăm lẻ ba”, và cứ thế. (Nếu bạn đếm với tốc độ bình thường thì sẽ mất khoảng 1 giây để nói “một trăm lẻ”).

Hãy dừng lại khi bạn nghe thấy một hồi sấm đầu tiên, và chia số giây cho 5. Khi đó bạn sẽ có được khoảng cách đến phần gần nhất của chớp điện tính theo dặm.

NGUYỄN ĐĂNG KHOA biên dịch


» Xem mục lục
» Xem các sách cùng thể loại
Món ngon gia đình
Món ngon gia đình

Các món ăn ngon, thông tin làm đẹp, chăm sóc bé.
Online Caro Game
Online Caro Game

Đọ sức với các cao thủ caro hàng đầu Việt Nam.