Sách Y Học - Sức Khỏe Dinh dưỡng cho mọi người

Dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe

Dinh dưỡng hợp lý và sức khoẻ

Gs. Hà Huy Khôi

Con người ta cần ǎn để sống. Ǎn uống là một trong những nhu cầu cơ bản của con người. Khoa học dinh dưỡng giúp chúng ta hiểu được con người cần gì ở thức ǎn và từ đó xây dựng các chế độ ǎn hợp lý cho từng lứa tuổi, từng trạng thái sinh lí, bệnh lí.

Cháu bé sơ sinh sau khi ra đời đã có phản xạ bú. Sữa mẹ là thức ǎn đầu tiên và có giá trị hoàn chỉnh nhất đối với trẻ. Ngày nay người ta đã biết sữa mẹ có giá trị ưu việt nhất so với mọi thức ǎn khác, mọi đứa trẻ đều cần được bú mẹ hoàn toàn cho đến 4 tháng. Sau đó tuỳ theo từng giai đoạn phát triển, cơ thể có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau nên cần có các chế độ ǎn khác nhau. Về già rǎng rụng tiêu hoá kém, cần có chế độ ǎn thích hợp để không bị thiếu dinh dưỡng.

Dinh dưỡng hợp lý nâng cao sức đề kháng của cơ thể đối với bệnh tật. Những đứa trẻ bị suy dinh dưỡng dễ mắc các bệnh ỉa chảy, viêm nhiễm đường hô hấp và khi mắc bệnh thường nặng hơn, có tỷ lệ tử vong cao hơn.

ở các nước nghèo, kém phát triển, các bệnh do thiếu dinh dưỡng thường đi kèm với các bệnh nhiễm khuẩn - còn phổ biến. Thiếu vitamin A gây bệnh khô mắt dẫn tới mù loà, thiếu vitamin D gây bệnh còi xương, thiếu vitamin B1 gây bệnh tê phù. Thiếu các vi khoáng như thiếu iốt gây bệnh biếu cổ và rối loạn phát triển trí tuệ, thiếu sắt gây bệnh thiếu máu dinh dưỡng.

Suy dinh dưỡng trẻ em gây nên tình trạng chậm tǎng trưởng và phát triển (thấp bé, nhẹ cân) còn khá phổ biến ở nước ta. Đó là do chế độ ǎn thiếu protein và nǎng lượng cùng với nhiều chất dinh dưỡng khác.

Nhà nước ta đã có chương trình mục tiêu phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em và thiếu các vi chất dinh dưỡng.

Nhưng không phải chỉ cần ǎn no đủ, thoả thích là không còn vấn đề dinh dưỡng gì đáng lo nữa. Thực tế cho thấy thừa ǎn cũng nguy hiểm không kém thiếu ǎn. Thừa ǎn nghĩa là ǎn quá nhu cầu - gây tǎng cân dẫn tới béo phì. Trẻ em thừa cân khi lớn lên dễ trở thành người béo. Những người béo dễ mắc các bệnh mãn tính như tǎng huyết áp, tiểu đường và nhiều bệnh khác. ở nước ta hiện nay bên cạnh các bệnh do thiếu dinh dưỡng còn phổ biến, đã bắt đầu có sự gia tǎng các bệnh béo chệ, tǎng huyết áp, tiểu đường... Chǎm sóc y tế cho các bệnh này rất tốn kém, do đó cần thực hiện chiến lược dự phòng trước hết thông qua chế độ ǎn hợp lý.

Cần quan tâm chǎm sóc ǎn uống cho người đang ốm vì khi ốm thường kém ǎn mà các chất dinh dưỡng phải được cung cấp đầy đủ. Ngoài ra, ở một số loại bệnh cần có chế độ ǎn "kiêng". Ví dụ, người tǎng huyết áp chế độ ǎn cần ít muối, ở bệnh thận mãn tính chế độ ǎn cần ít đạm, ở người xơ mỡ động mạch chế độ ǎn cần ít các chất béo nguồn động vật... Đối với nhiều loại bệnh, áp dụng một chế độ ǎn hợp lý là điều bắt buộc để bệnh ít biến chứng, đỡ phải dùng thuốc.

Một mặt quan trọng khác của dinh dưỡng hợp lý là thức ǎn cần đảm bảo vệ sinh, thức ǎn cần chế biến sạch sẽ, không bị ôi thiu, không chứa các chất có hại cho cơ thể.

Dinh dưỡng hợp lý, hợp vệ sinh cần được mọi người thực hiện, trước hết ở các hộ gia đình. Đó là một trong các chiến lược dự phòng chủ động nhất nhằm bảo vệ và nâng cao sức khoẻ để xây dựng gia đình hạnh phúc, đất nước phồn vinh.


» Xem mục lục
» Xem các sách cùng thể loại
Món ngon gia đình
Món ngon gia đình

Các món ăn ngon, thông tin làm đẹp, chăm sóc bé.
Online Caro Game
Online Caro Game

Đọ sức với các cao thủ caro hàng đầu Việt Nam.